Next
Yargıtay, doğum izninden dönen kadın çalışanın uzmanlık alanı dışında başka bir görevde çalıştırılmasının ayrımcılık tazminatına konu olabileceğine hükmetti. Emsal nitelikteki kararda, doğum izni sonrasında görev ve çalışma koşullarında yapılan değişikliğin gerekçesini somut olgularla açıklama yükümlülüğünün işverende olduğuna dikkat çekildi.
Doğum izninden döndü, görevinin değiştirildiğini gördü
Özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın çalışan, doğum izninin ardından işine döndüğünde daha önce yürüttüğü görev yerine farklı bir alanda görevlendirildi. Davaya konu olayda kadın çalışan, doğum iznindeyken kendi yerine başka bir kişinin istihdam edildiğini, işe dönüşünün ardından ise daha önce takip ettiği bankacılık sektörü yerine sigortacılık sektörünün kendisine verildiğini ileri sürdü. Çalışan ayrıca hak kazandığını belirttiği primleri alamadığını, çalışma arkadaşlarına kıyasla daha düşük oranda ücret zammı aldığını ve uzmanlık alanının dışında görevlendirildiğini iddia etti.
Hamilelik döneminde mobbing uygulandığını öne sürdü
İkizlere hamile kalmasının ardından işyerindeki psikolojik baskının başladığını savunan çalışan, yöneticisinin tutum ve davranışlarının zaman içerisinde bezdirme ve sindirmeye yönelik sistematik davranışlara dönüştüğünü ileri sürdü. Yaşadığı sorunları banka yöneticilerine aktardığında kendisine yönelik saldırgan bir tavır sergilendiğini iddia eden çalışan, doğum izni sonrasında önceki görevine dönmesine izin verilmediğini belirtti.
Düşük performans puanlarına itiraz ettiğini de ifade eden çalışan, yöneticisi ve Genel Müdür ile yaptığı görüşmede hak ettiğini belirttiği primin ödenmesini, ücret zammının düzeltilmesini ve doğum izni öncesindeki görevine geri verilmesini talep etti. Ancak taleplerinden sonuç alamadığını öne sürdü. Bunun üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirten çalışan; kıdem ve manevi tazminatın yanı sıra fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti, prim, tedavi masraflarından kaynaklanan maddi zarar ve ayrımcılık tazminatı talebiyle dava açtı.
Banka görev değişikliğinin esaslı değişiklik olmadığını savundu
Davalı banka ise kadın çalışanın doğum izninin ardından yeniden işe başladığını, bankacılık sektörü yerine sigortacılık sektörünün kendisine verildiğini kabul etti. Banka tarafından yapılan savunmada, kıdemli analistlerin görev tanımlarında takip edecekleri sektörlerin belirlendiği ve yapılan görevlendirmenin iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik oluşturmadığı ileri sürüldü.
İş Mahkemesi ayrımcılık tazminatını reddetti
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, kıdem tazminatı talebini kabul ederken ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Mahkeme, planlı ve sistematik bir bezdirmenin yeterli şekilde ispatlanamadığı sonucuna vardı. İlk derece mahkemesinin kararının ardından taraflar dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından yapılan incelemede itirazlar reddedildi. Bunun üzerine karar temyiz edilerek Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay: Ret kararı dosya kapsamına uygun değil
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hukuka uygun bulmadı. Yargıtay kararında, kadın çalışanın doğum iznindeyken yerine başka bir kişinin istihdam edildiğine ve doğum izninden döndükten sonra kendisine daha önce yaptığı iş yerine sigorta sektörünü takip etme görevinin verildiğine dikkat çekildi. Dosyadaki deliller ve tanık anlatımlarına göre çalışanın doğum izni sonrasında kendisine teklif edilen işin uzmanlık alanının dışında olduğunu ispatladığı belirtildi.
İspat yükünün işverene geçtiğine dikkat çekildi
Yüksek Mahkeme, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesi kapsamında çalışanın bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü biçimde ortaya koyduğunu belirtti. Bu durumda ayrımcılık yapılmadığını ispatlama yükümlülüğünün işverene geçtiğini kaydeden Yargıtay, işverenin çalışanın doğum öncesindeki konum ve görevinin doğum sonrasında neden değiştirildiğini somut olgularla ortaya koyamadığı sonucuna vardı.
Kararda, işverenin kadın çalışana farklı muamele yapılmasını gerektiren nedenleri de somut şekilde açıklayamadığı ifade edildi.
Ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerektiğine hükmedildi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, İlk Derece Mahkemesinin ayrımcılık tazminatı talebini reddetmesini hatalı buldu. Kararda, “İlk Derece Mahkemesince ayrımcılık tazminatı talebinin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir” değerlendirmesine yer verildi.
Böylece kadın çalışanın doğum izni sonrasında eski görevi yerine uzmanlık alanı dışında farklı bir işe yönlendirilmesinin, somut olayın koşulları kapsamında ayrımcılık tazminatına neden olabileceği yönünde karar verildi.
